Aktualności SoLaPack

 

Od maja 2012 r. realizowany jest projekt o akronimie SoLaPack prowadzony w ramach inicjatywy CORNET. Celem projektu jest wytworzenie warstwy sorpcyjnej na celulozowym materiale opakowaniowym w celu zatrzymania migracji potencjalnie niebezpiecznych składników pochodzących z nadruków. Z racji coraz większego zainteresowania tym problemem, placówki naukowe z Polski, Belgii oraz Niemiec podjęły wspólne działania mające na celu opracowanie powłoki zabezpieczającej przed migracją substancji krytycznych.

Na Targach Opakowań dla Przemysłu Spożywczego PAKFOOD we wrześniu 2013 r., podczas zorganizowanego przez Polską Izbę Opakowań a poprowadzonego przez profesora dr hab. inż. Artura Bartkowiaka (CBIMO) kolejnego posiedzenia Komitetu Użytkowników zainteresowani przedsiębiorcy mogli wysłuchać prezentacji mgr inż. Beaty Kudawskiej (CBIMO) dotyczącej wyników badań uzyskanych przez polskich partnerów projektowych (COBRO i CBIMO) w ramach projektu SoLaPack, a następnie wspólnie przeanalizować i przedyskutować uzyskane wyniki. Poruszoną tematyką mocno zainteresowały się dwie firmy, które już na tym etapie wyraziły chęć przeprowadzenia badań pilotażowych w ich przedsiębiorstwach. Ponadto wszyscy uczestnicy Targów mogli zapoznać się z projektem SoLaPack na stoisku przygotowanym przez polskiego koordynatora Polską Izbę Opakowań oraz na zorganizowanym seminarium pt. „Przemysł i rynek opakowań – wybrane problemy” podczas wykładu pt. „Warstwy absorbujące szkodliwe substancje w opakowaniach do żywności” wygłoszonego przez dr Agnieszkę Romanowską-Osuch (CBIMO).

Natomiast 16 października 2013 r. w Szczecinie w siedzibie Centrum Bioimmobilizacji i Innowacyjnych Materiałów Opakowaniowych (Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie) odbyło się czwarte posiedzenie Komitetu Sterującego projektu SoLaPack, w którym udział wzięli partnerzy z Niemiec, Belgii i Polski. Podczas posiedzenia podsumowane zostały uzyskane dotychczas wyniki badań, jak również ustalono plan działania na kolejne miesiące trwania projektu.

Projekt wkroczył w końcową fazę realizacji, podczas której wytypowanych zostanie kilka kompozycji zapewniających otrzymanie powłok o najlepszych właściwościach absorpcyjnych dla substancji krytycznych. W trakcie prawie dwuletnich badań udało się wytworzyć prototypy powłok, które poddano szczegółowym badaniom migracyjnym z wykorzystaniem Tenax’u. Każdy kraj bazował na innych materiałach sorpcyjnych, 
co umożliwiło wyłonienie komponentów odznaczających się najlepszymi właściwościami sorpcyjnymi. W Polsce opracowane zostały powłoki oparte na skrobi, lateksie i trzech rodzajach cyklodekstryn, w Belgii i Niemczech warstwy złożone były z bentonitów i zeolitów związanych lateksem lub alkoholem poliwinylowym. Po dokładnym scharakteryzowaniu właściwości fizykochemicznych powłok otrzymanych w warunkach laboratoryjnych oraz po wykonaniu badań migracji, przeprowadzone zostaną badania pilotażowe w ośrodku badawczym PTS w Monachium. Dotychczas, z powłok wytworzonych w Polsce najlepszymi zdolnościami sorpcyjnymi i barierowymi odznaczyły się powłoki oparte na skrobi, lateksie i gamma cyklodekstrynie i prawdopodobnie te komponenty zostaną wykorzystane w badaniach pilotażowych.


W dniu 15 listopada 2012 roku odbyło się pierwsze posiedzenie polskiego Komitetu Użytkowników.

Uczestniczyli w nim: Mateusz Momot, reprezentujący Spółkę SANEX; Jan Szybalski, prezes Spółki BESKID; Ireneusz Antczak, współwłaściciel Spółki AKPUD; Roland Szydło, prezes spółki YANKO. Polskie jednostki naukowe biorące udział w realizacji Projektu SoLaPack reprezentowali: prof. dr hab. inż. Artur Bartkowiak, kierownik części badawczej Projektu realizowanego przez Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, a ściślej przez jego jednostkę badawczą Centrum Bioimmobilizacji i Innowacyjnych Materiałów Opakowaniowych (CBIMO); dr Agnieszka Romanowska-Osuch (CBIMO); mgr inż. Beata Kudawska (CBIMO). Drugą jednostkę naukową (COBRO) reprezentowali: prof. dr hab. inż. Hanna Żakowska, z-ca dyrektora ds. naukowych; dr Karol Bal, kierownik części badawczej projektu ze strony COBRO; mgr Adam Fotek; mgr Alicja Kaszuba.

Polską Izbę Opakowań reprezentowali: prezes, prof. zw. dr hab. inż. Stanisław Tkaczyk; dyrektor, mgr inż. Wacław Wasiak i pracownicy Biura Izby (koordynatora Projektu) mgr inż. Beata Pyś-Skrońska i Bartłomiej Królak.

W trakcie ponad pięciogodzinnych obrad przedstawiciele jednostek naukowych przedstawili przebieg dotychczasowych badań, na tle zadań badawczych Projektu, które przedstawił prof. A Bartkowiak (CBIMO).

Dotyczy to 7 zadań:

  • WP-2 Selekcja materiałów sorpcyjnych;

  • WP-3 Badania przesiewowe opakowań otrzymanych od producentów;

  • WP-4 Nakładanie sorbentów na materiały opakowaniowe;

  • WP-5 Otrzymywanie próbek laboratoryjnych opakowań zawierających ochronną warstwę sorbentu;

  • WP-6 Modyfikacja;

  • WP-7 Optymalizacja;

  • WP-8 Wdrożenie materiałów pokrytych warstwą ochronną do opakowań handlowych z papieru i tektury.

Łącznie na Projekt SoLaPack składa się 9 zadań. Oprócz wyżej wymienionych, są zadania dotyczące: koordynacji WP-1 i upowszechniania wyników WP-9. Za realizację tych zadań odpowiada Polska Izba Opakowań.

Prof. A. Bartkowiak poinformował członków Komitetu Użytkowników o zadaniach realizowanych przez krajowe jednostki badawcze oraz przez jednostki badawcze partnerów zagranicznych.

Dla poszczególnych zadań badawczych Projektu wyznaczeni są liderzy. I tak, liderami zadania:

  • WP-2 Surowce i materiały (chodzi o wybór wymaganych surowców spośród oferowanych na rynku, które będą używane na dalszych etapach realizacji Projektu) jest Laboratorium CELABOR (Belgia);

  • WP-3 Badania przesiewowe (w celu pozyskania materiałów celulozowych i opakowań komercyjnych, które zostaną przebadaną pod względem występowania w nich substancji krytycznych) jest COBRO (Polska);

  • WP-4 Materiały sorpcyjne (w ramach tego zadania przebadane zostaną takie substancje sorpcyjne jak: zeolity, cyklodekstryny, glinokrzemiany – bentonity, mieszanki krzemionki koloidalnej i wodorotlenki glinu) jest Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny (ZUT, Polska);

  • WP-5 Próby laboratoryjne (których celem będzie opracowanie funkcjonalnych materiałów celulozowych z opracowanymi powłokami nanoszonymi od strony produktu spożywczego) jest Instytut PTS (Niemcy);

  • WP-6 Modyfikacja (cel – wskazanie najlepszego adsorbentu lub mieszaniny adsorbentów) liderem tego zadania jest instytut badawczy CERTECH (Belgia-Walonia);

  • WP-7 Optymalizacja (w tym zadaniu chodzi o wyprodukowanie zoptymalizowanych, prowadzących do otrzymania modyfikowanych powierzchniowo materiałów oraz analizę powłok i otrzymanych modyfikowanych papierów) jest jednostka CELABOR (Belgia);

  • WP-8 Badania funkcjonalności (cel: optymalizacja i badanie funkcjonalności warstw sorpcyjnych naniesionych na papierze komercyjnym oraz charakterystyka otrzymanych, modyfikowanych materiałów) jednostka badawcza PTS (Niemcy).

Dzięki informacjom przedstawionym przez dyr. Wacława Wasiaka (Polska Izba Opakowań), krajowego koordynatora Projektu SoLaPack oraz przez przedstawicieli polskich jednostek badawczych, prof. dr hab. inż. Artura Bartkowiaka i mgr inż. Beatę Kudawską (ZUT) i dra Karola Bala (COBRO), Członkowie Komitetu Użytkowników zapoznali się z celami i organizacją Projektu, oraz jego finansowaniem. Dzięki temu mogli kompetentnie formułować swoje oczekiwania co do formy przekazywanych do ich jednostek wyników, podkreślając w szczególności, iż należy brać pod uwagę możliwości techniczne zastosowania opracowanych metod w warunkach konkretnej firmy. Chodzi m.in. o posiadane urządzenia do nanoszenia warstw sorpcyjnych.

Było to bardzo owocne i dobrze rokujące co do współpracy obu środowisk spotkanie.